जनताको व्यग्र प्रतीक्षा, कानुनको आफ्नै रफ्तार: बालेन कहिले बन्लान् प्रधानमन्त्री?

काठमाडौँ – फागुन २१ को आमनिर्वाचनले देशलाई नयाँ राजनीतिक दिशा त दियो, तर नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया भने कानुनी र प्राविधिक उल्झनका कारण अझै केही दिन लम्बिने देखिएको छ। देशभरबाट प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फका सांसदहरूको नाम टुंगो लागिसके पनि ‘भावी प्रधानमन्त्री’ का रूपमा हेरिएका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) को बालुवाटार यात्रामा अझै केही संवैधानिक खुड्किलाहरू बाँकी नै छन्।

किन भइरहेको छ ढिलाइ?

निर्वाचन आयोगले प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैतर्फको अन्तिम नतिजा सार्वजनिक गरे पनि कानुनअनुसार निर्वाचनको अन्तिम प्रतिवेदन राष्ट्रपतिसमक्ष पेस गर्नुपर्ने हुन्छ। आयोग स्रोतका अनुसार सम्भवतः चैत ५ गते मात्रै उक्त प्रतिवेदन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसमक्ष पेस हुनेछ। यो प्रतिवेदन नबुझाएसम्म नयाँ सरकार गठनको औपचारिक आह्वान हुन सक्दैन।

शपथग्रहणपछिको मात्रै सत्ता यात्रा

राष्ट्रपतिले प्रतिवेदन बुझेपछि मात्र संसद्को अधिवेशन आह्वान हुनेछ। संसद्को पहिलो बैठकअघि सबै नवनिर्वाचित सांसदहरूको शपथग्रहण हुनुपर्छ। शपथपछि मात्रै संसदीय दलको नेता छनोट गर्ने र प्रधानमन्त्रीको दाबी पेस गर्ने कानुनी बाटो खुल्छ। यी सबै प्रक्रिया पूरा हुन अझै एक साताभन्दा बढी समय लाग्ने देखिएको छ, जसका कारण बालेनले प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा बस्न चैतको अन्तिम सातासम्म कुर्नुपर्ने हुन सक्छ।

बालेनप्रतिको आशा र रास्वपाको तयारी

रास्वपाले १८२ सिट जितेर एकल बहुमतको सरकार बनाउने जनादेश पाएको छ। पार्टीभित्रको आन्तरिक सहमति अनुसार बालेनलाई प्रधानमन्त्री बनाउने तयारी भए पनि संसदीय दलको नेता चयनमा विधानको केही अड्चन रहेको चर्चा छ। यद्यपि, पार्टीका नेताहरूले यो प्राविधिक विषय भएको र जनमतको कदर गर्दै बालेनकै नेतृत्वमा सरकार बन्ने दाबी गरिरहेका छन्।

ललितपुरको ग्वार्कोमा जारी सांसदहरूको अभिमुखीकरण कार्यक्रमले पनि नयाँ सांसदहरूलाई संसदीय मर्यादा र कार्यविधि सिकाउँदै सरकार सञ्चालनको जग बसाल्ने काम गरिरहेको छ।

नागरिकमा छटपटी

पुराना दलहरूको शासनबाट वाक्क भएका जनताले बालेन र उनको टोलीबाट द्रुत गतिमा कामको अपेक्षा गरेका छन्। तर, निर्वाचन आयोगको ढिलासुस्ती र संवैधानिक प्रक्रियाका कारण सरकार गठनमा भइरहेको ढिलाइले सामाजिक सञ्जालमा नागरिकहरूले असन्तुष्टि पोख्न थालेका छन्। “जनमत आइसकेको छ, अब प्रक्रियामा अल्झिएर समय खेर फाल्नुहुँदैन,” एक युवा मतदाताले टिप्पणी गरे।

सबै कुरा योजना अनुसार अघि बढेमा चैतको अन्त्यसम्ममा नेपालले बालेन शाहको नेतृत्वमा नयाँ र शक्तिशाली सरकार पाउने निश्चित छ। तर, त्यतिन्जेलसम्मका लागि ‘धैर्य’ नै अहिलेको एक मात्र विकल्प देखिएको छ।