गगन थापाको राजीनामा: विरासत ढल्दाको धक्का कि नैतिकताको कसी?

काठमाडौँ – नेपाली कांग्रेसको इतिहासमा विरलै देखिने एउटा नाटकीय र गम्भीर मोड आएको छ— शक्तिशाली सभापति गगन थापाले पदबाट राजीनामा दिएका छन्। गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सर्लाही–४ बाट लज्जास्पद पराजय भोगेपछि थापाले बुधबार उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मालाई आफ्नो राजीनामा बुझाएका हुन्। यसअघि काठमाडौँ–४ बाट अपराजित विरासत बनाएका थापालाई यसपटक रास्वपाका डा. अमरेशकुमार सिंहले पराजित गरेपछि कांग्रेस वृत्तमा ठुलो भुईँचालो गएको छ।

यो निर्वाचन परिणाम कांग्रेसका लागि मात्र होइन, व्यक्तिगत रूपमा थापाको ‘करिश्मा’ का लागि पनि घातक सिद्ध भएको छ। रास्वपाले झन्डै दुई तिहाइ सिटसहित ऐतिहासिक सफलता हात पार्दा, मुलुकको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक दल कांग्रेस प्रत्यक्षतर्फ जम्मा १८ र समानुपातिकमा २० गरी कुल ३८ सिटमा खुम्चिएको छ। यो संकुचनले कांग्रेसको सङ्गठनात्मक संरचना र चुनावी रणनीतिमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। विशेष महाधिवेशनबाट सर्वसम्मत सभापति चुनिएका थापाले पार्टीलाई नेतृत्व दिन नसकेको आरोप खेपिरहेका बेला यो हारले उनीमाथि ‘नैतिकताको दबाब’ सिर्जना गरेको स्पष्ट देखिन्छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, थापाको राजीनामालाई केवल एउटा हारको प्रतिक्रियाका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन। पार्टीभित्रका विभिन्न तहका नेताहरूले उनलाई राजीनामा नदिन दबाब र सुझाव दिँदादिँदै पनि उनले लिएको यो निर्णयले कांग्रेसभित्रको ‘आन्तरिक लोकतन्त्र’ र ‘जवाफदेहिता’ को नयाँ भाष्य सुरु गरेको छ। यद्यपि, शुक्रबार बस्ने केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले यसलाई स्वीकृत गर्छ वा ‘दबाब’ को नाममा पुनः थापालाई नै निरन्तरता दिन्छ भन्ने कुराले कांग्रेसको आगामी दिशा तय गर्नेछ।

निर्वाचनअघि ‘विशेष महाधिवेशन’ मार्फत शक्तिशाली बनेका थापाको यो बहिर्गमनले कांग्रेसभित्र नयाँ शक्ति सङ्घर्षको बीजारोपण समेत गरेको छ। झन्डै दुई तिहाइ सिटसहित उदाएको रास्वपाको लहरलाई रोक्न नसक्नु र आफ्नै सुरक्षित निर्वाचन क्षेत्र छाडेर जोखिम मोल्नु थापाका लागि महँगो सावित भएको छ।